Τετάρτη 12 Μαρτίου 2008
ΧΑΡΤΗΣ LEIPZIG ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ
ΧΑΡΤΗΣ LEIPZIG ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ
ΠΡΟΟΙΜΙΟ
Ο «ΧΑΡΤΗΣ LEIPZIG για τις Βιώσιμες Ευρωπαϊκές Πόλεις» αποτελεί έγγραφο των Κρατών Μελών, το οποίο συντάχθηκε με την ευρεία και διαφανή συμμετοχή των Ευρωπαίων Συμμέτοχων. Γνωρίζοντας τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες καθώς και το διαφορετικό ιστορικό, οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό παρελθόν των Ευρωπαϊκών πόλεων, οι αρμόδιοι για την Αστική Ανάπτυξη Υπουργοί των Κρατών Μελών συμφωνούν σε κοινές αρχές και στρατηγικές για την πολιτική της αστικής ανάπτυξης. Οι Υπουργοί δεσμεύονται :
- να ξεκινήσουν πολιτικό διάλογο στα κράτη τους σχετικά με τον τρόπο ενσωμάτωσης των αρχών και στρατηγικών του Χάρτη Leipzig για τις Βιώσιμες Ευρωπαϊκές Πόλεις στις εθνικές και τοπικές πολιτικές ανάπτυξης
- να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο της ενιαίας αστικής ανάπτυξης και της εξουσίας που σχετίζεται με την εφαρμογή της και, στο ίδιο πλαίσιο, να καθιερώσουν οποιοδήποτε απαραίτητο πλαίσιο σε εθνικό επίπεδο και
- να προωθήσουν την καθιέρωση μιας ισορροπημένης χωρικής οργάνωσης που να βασίζεται σε μία πολυκεντρική αστική Ευρωπαϊκή δομή.
Οι Υπουργοί ευχαριστούν τη Γερμανική Προεδρία που προετοίμασε την αναφορά «Integrated urban development as a prerequisite for successful urban sustainability» (Η ενιαία αστική ανάπτυξη ως προϋπόθεση για την επιτυχημένη αστική βιωσιμότητα) και τις μελέτες «Strategies for upgrading the physical environment in deprived urban areas» (Στρατηγικές για την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος σε υποβαθμισμένες αστικές περιοχές), «Strengthening the local economy and local labour market policy in deprived urban areas» (Ενισχύοντας την τοπική οικονομία και την πολιτική της τοπικής αγοράς εργασίας σε υποβαθμισμένες αστικές περιοχές), «Proactive education and training policies on children and young people in deprived urban areas» (Προληπτικές πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης για παιδιά και νέους σε υποβαθμισμένες αστικές περιοχές) και «Sustainable urban transport and deprived urban areas» (Βιώσιμη αστική μετακίνηση και υποβαθμισμένες αστικές περιοχές) με τα παραδείγματα καλής πρακτικής στην Ευρώπη που περιλαμβάνουν. Οι μελέτες αυτές θα βοηθήσουν τις πόλεις κάθε μεγέθους στην αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών και στρατηγικών που διατυπώνονται στον Χάρτη Leipzig για τις Βιώσιμες Ευρωπαϊκές Πόλεις.
Οι Υπουργοί δηλώνουν:
Εμείς, οι αρμόδιοι Υπουργοί για την αστική ανάπτυξη στα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρούμε ότι οι Ευρωπαϊκές πόλεις κάθε μεγέθους, όπως έχουν διαμορφωθεί μέσα στην ιστορία, αποτελούν πολύτιμα και αναντικατάστατα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά αποκτήματα.
Με στόχο την προστασία, την ενίσχυση και την περαιτέρω ανάπτυξη των πόλεών μας, υποστηρίζουμε τη Στρατηγική της Ε.Ε. για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη που ενσωματώνει τα ακόλουθα: Lille Action Programme, Rotterdam Urban Acquis και Bristol Accord. Με αυτό τον τρόπο, όλες οι διαστάσεις της βιώσιμης ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ταυτόχρονα και με την ίδια βαρύτητα. Αυτές συμπεριλαμβάνουν την οικονομική ευημερία, την κοινωνική ισορροπία και ένα υγειές περιβάλλον. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να δοθεί προσοχή στην πολιτιστική και περιβαλλοντική άποψη. Εντούτοις, θα πρέπει να δοθεί στα Κράτη Μέλη η απαιτούμενη προσοχή στη θεσμική ικανότητα.
Οι πόλεις μας διαθέτουν μοναδικά πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά προσόντα, ισχυρές δυνάμεις κοινωνικού συνυπολογισμού και εξαιρετικές δυνατότητες για οικονομική ανάπτυξη. Αποτελούν κέντρα γνώσης και πηγές ανάπτυξης και καινοτομίας. Ταυτόχρονα, ωστόσο, υποφέρουν από δημογραφικά προβλήματα, κοινωνική ανισότητα, κοινωνικό αποκλεισμό συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων, έλλειψη προσιτής και κατάλληλης στέγασης, καθώς και περιβαλλοντικά προβλήματα. Μακροπρόθεσμα, οι πόλεις δε μπορούν να εκπληρώσουν το λειτούργημά τους ως μηχανισμοί κοινωνικής προόδου και οικονομικής ανάπτυξης όπως περιγράφεται στη Στρατηγική της Λισσαβόνας, εκτός κι αν καταφέρουμε να διατηρήσουμε την κοινωνική ισορροπία εντός και μεταξύ των πόλεων, διασφαλίζοντας την πολιτισμική τους ποικιλομορφία και καθιερώνοντας υψηλή ποιότητα στους τομείς του αστικού σχεδιασμού, της αρχιτεκτονικής και του περιβάλλοντος.
Ολοένα και περισσότερο, χρειαζόμαστε συνολικές στρατηγικές και συντονισμένη δράση από όλα τα άτομα και τους φορείς που εμπλέκονται στη διαδικασία της αστικής ανάπτυξης, που να ξεπερνούν τα όρια των μεμονωμένων πόλεων. Κάθε επίπεδο κυβέρνησης – τοπικής, περιφερειακής, εθνικής και Ευρωπαϊκής – έχει ευθύνη για το μέλλον των πόλεών μας. Για να γίνει αυτή η πολυεπίπεδη κυβέρνηση πραγματικά αποτελεσματική, πρέπει να βελτιώσουμε το συντονισμό των περιοχών τομεακής πολιτικής και να αναπτύξουμε μία νέα αίσθηση ευθύνης για την ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης. Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε ότι εκείνοι που εργάζονται για την παραγωγή αυτών των πολιτικών σε όλα τα επίπεδα, διαθέτουν τα γενικά και επαγγελματικά προσόντα και τις γνώσεις που απαιτούνται ώστε να αναπτυχθούν οι πόλεις ως βιώσιμες κοινωνίες.
Υποστηρίζουμε τις δηλώσεις και τις συστάσεις που διατυπώνονται στην Τοπική Ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το έργο των Ευρωπαϊκών Οργάνων που προωθεί μία ενιαία οπτική σχετικά με τα αστικά ζητήματα. Αναγνωρίζουμε τις Δεσμεύσεις του Aalborg ως πολύτιμη συμβολή για την στρατηγική και συντονισμένη δράση σε τοπικό επίπεδο και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Φόρουμ για τις Αρχιτεκτονικές Πολιτικές για τον Οικοδομικό Πολιτισμό στις 27 Απριλίου 2007. Σημειώνουμε επίσης τον Ευρωπαϊκό Χάρτη «Network Vital Cities».
Συνιστούμε:
Ι. Να υπάρξει καλύτερη χρήση προσεγγίσεων ενιαίας πολιτικής αστικής ανάπτυξης
Για εμάς, ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης σημαίνει ταυτόχρονη και δίκαιη εξέταση όλων όσων αφορούν στην αστική ανάπτυξη. Η ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης αποτελεί διαδικασία στην οποία συντονίζονται οι χωρικές, τομεακές και ιστορικές πλευρές των κρίσιμων τομέων της αστικής πολιτικής. Η ανάμιξη των οικονομικών φορέων, των συμμέτοχων και του ευρύτερου κοινού είναι ουσιαστική. Η ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της Στρατηγικής της Ε.Ε. για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Η εφαρμογή της είναι έργο Ευρωπαϊκής κλίμακας, αλλά θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι τοπικές συνθήκες και ανάγκες καθώς και η αποκέντρωση.
Η συμφιλίωση των συμφερόντων που διευκολύνεται από μία ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης, σχηματίζει μία εφικτή βάση ώστε να υπάρχει συναίνεση μεταξύ κράτους, περιφερειών, πόλεων, πολιτών και οικονομικών φορέων. Με τη συγκέντρωση γνώσης και οικονομικών πόρων, τα ανεπαρκή δημόσια κεφάλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιο αποτελεσματικά. Οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα συντονίζονται καλύτερα. Η ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης εμπλέκει φορείς εκτός διακυβέρνησης και δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να παίξουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του άμεσου περιβάλλοντος διαβίωσής τους. Ταυτόχρονα, τα μέτρα αυτά μπορούν να προσφέρουν περισσότερη σιγουριά σε σχέση με το σχεδιασμό και την επένδυση.
Συνιστούμε οι Ευρωπαϊκές πόλεις να εξετάσουν το ενδεχόμενο σχεδιασμού προγραμμάτων ενιαίας πολιτικής αστικής ανάπτυξης για την πόλη ως σύνολο. Αυτά τα προσανατολιζόμενα στην εφαρμογή εργαλεία σχεδιασμού θα πρέπει:
- να περιγράφουν τα δυνατά και αδύναμα σημεία των πόλεων και των γειτονιών, βασιζόμενα σε μία ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης
- να καθορίζουν σταθερούς στόχους ανάπτυξης για την αστική περιοχή και να αναπτύσσουν ένα όραμα για την πόλη
- να συντονίζουν την διαφορετική γειτονιά, τα διαφορετικά τομεακά και τεχνικά σχέδια και τις πολιτικές και να διασφαλίζουν ότι οι σχεδιασμένες επενδύσεις θα βοηθούν στην προώθηση μιας καλά ισορροπημένης ανάπτυξης της αστικής περιοχής
- να συντονίζουν και να εστιάζουν στη χρήση πόρων των εμπλεκομένων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και
- να συντονιστούν σε τοπικό επίπεδο και επίπεδο πόλης - περιφέρειας και να εμπλέξουν τους πολίτες και άλλους ενδιαφερόμενους που μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στη διαμόρφωση της μελλοντικής οικονομικής, κοινωνικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής ποιότητας σε κάθε περιοχή.
Ο συντονισμός σε τοπικό επίπεδο και επίπεδο πόλης-περιφέρειας θα πρέπει να ενισχυθεί. Στόχος είναι μία ίση συνεργασία ανάμεσα στις πόλεις και τις αγροτικές περιοχές καθώς και ανάμεσα σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες πόλεις στα πλαίσια αστικών και μητροπολιτικών περιοχών. Πρέπει να πάψουμε να βλέπουμε τα ζητήματα και τις αποφάσεις πολιτικής αστικής ανάπτυξης σε επίπεδο μεμονωμένων πόλεων. Οι πόλεις μας θα έπρεπε να αποτελούν επίκεντρα της αστικής-περιφερειακής ανάπτυξης και να αναλάβουν την ευθύνη της εδαφικής συνοχής. Κατά συνέπεια, θα βοηθούσε αν οι πόλεις μας μπορούσαν να δικτυωθούν πιο στενά μεταξύ τους σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης μας προσφέρει μία σειρά εργαλείων που έχουν ήδη αποδείξει την αξία τους σε πολλές Ευρωπαϊκές πόλεις σε σχέση με την ανάπτυξη σύγχρονων, συνεργατικών και αποτελεσματικών δομών διοίκησης, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαϊκών πόλεων. Διευκολύνουν τον εξαρχής ωφέλιμο συντονισμό της ανάπτυξης που αφορά στη στέγαση, την οικονομία, την υποδομή και τις υπηρεσίες, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων την επίδραση των τάσεων που υπάρχουν σχετικά με την παλαίωση και μετανάστευση αλλά και τους όρους ενεργειακής πολιτικής.
Στα πλαίσια μιας ενιαίας πολιτικής αστικής ανάπτυξης, θεωρούμε ότι οι ακόλουθες στρατηγικές για δράση είναι εξαιρετικά σημαντικές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαϊκών πόλεων:
- Δημιουργία και διασφάλιση δημόσιων χώρων υψηλής ποιότητας
Η ποιότητα των δημόσιων χώρων, των τεχνιτών αστικών τοπίων, της αρχιτεκτονικής και της αστικής ανάπτυξης, παίζει σημαντικό ρόλο για τις συνθήκες διαβίωσης των αστικών πληθυσμών. Ως ήπιοι παράγοντες της τοποθεσίας, είναι σημαντικοί για την προσέλκυση επιχειρήσεων που ανήκουν στην βιομηχανία της γνώσης, μιας αρμόδιας και δημιουργικής εργατικής δύναμης, και του τουρισμού. Συνεπώς η αλληλεπίδραση της αρχιτεκτονικής, του σχεδιασμού υποδομής και του αστικού σχεδιασμού πρέπει να αυξηθεί, ώστε να δημιουργήσει ελκυστικούς δημόσιους χώρους που προσανατολίζονται στον χρήστη και να επιτύχει ένα υψηλό επίπεδο υπό όρους κατοικημένου περιβάλλοντος, ένα «Baukultur». Το Baukultur εννοείται με την ευρύτερη σημασία της λέξης, ως σύνολο όλων των πολιτιστικών, οικονομικών, τεχνολογικών, κοινωνικών και οικολογικών πλευρών που επηρεάζουν την ποιότητα και τη διαδικασία του σχεδιασμού και της κατασκευής. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν θα πρέπει να περιορίζεται στους δημόσιους χώρους. Ένα τέτοιο «Baukultur» χρειάζεται για την πόλη ως σύνολο και για τα προάστιά της. Τόσο οι πόλεις όσο και η κυβέρνηση πρέπει αν κάνουν αισθητή την επιρροή τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη διαφύλαξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Τα ιστορικά κτίρια, οι δημόσιοι χώροι και η αστική και αρχιτεκτονική τους αξία πρέπει να διατηρηθούν.
Η δημιουργία και η διασφάλιση λειτουργικών και καλά σχεδιασμένων αστικών χώρων, υποδομών και υπηρεσιών αποτελεί στόχο του οποίου πρέπει να επιληφθούν από κοινού το κράτος, οι περιφερειακές και τοπικές αρχές, καθώς και οι πολίτες και οι επιχειρήσεις.
- Εκσυγχρονισμός δικτύων υποδομής και βελτίωση ενεργειακής απόδοσης
Τα βιώσιμα, προσβάσιμα και προσιτά αστικά μέσα μεταφοράς που είναι συντονισμένα με τα δίκτυα συγκοινωνιών της πόλης-περιοχής, μπορούν να συμβάλλουν με ουσιαστικό τρόπο στην ποιότητα της ζωής, του χώρου και του περιβάλλοντος. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην διαχείριση της κυκλοφορίας και στα αλληλοσυνδεόμενα μέσα μεταφοράς, συμπεριλαμβανόμενων των υποδομών που αφορούν στα δίκυκλα και τους πεζούς. Οι αστικές μεταφορές πρέπει να συμφιλιώνονται με τις διαφορετικές απαιτήσεις της στέγασης, των περιοχών εργασίας, του περιβάλλοντος και των δημόσιων χώρων.
Η τεχνική υποδομή και ιδιαίτερα η ύδρευση, η επεξεργασία των υγρών αποβλήτων και άλλα δίκτυα τροφοδότησης, πρέπει να βελτιωθούν σε αρχικό στάδιο και να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες ανάγκες, έτσι ώστε να ανταπεξέλθουν στις μελλοντικές απαιτήσεις υψηλής ποιότητας αστικής ζωής.
Οι βασικές προϋποθέσεις για μια βιώσιμη δημόσια υπηρεσία κοινής ωφέλειας είναι η ενεργειακή απόδοση και η οικονομική χρήση των φυσικών πόρων, καθώς και η οικονομική απόδοση κατά τη χρήση τους. Η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων πρέπει να βελτιωθεί. Αυτό αφορά τόσο τα υπαρκτά όσο και τα καινούρια κτίρια. Η ανακαίνιση των κτιρίων που υπάρχουν μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην ενεργειακή απόδοση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του κατοίκου. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα προκατασκευασμένα, παλιά και χαμηλής ποιότητας κτίρια. Τα βελτιωμένα δίκτυα υποδομής και η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θα μειώσουν εξίσου το κόστος για τις επιχειρήσεις και για τους κατοίκους.
Μία σημαντική βάση για την αποτελεσματική και βιώσιμη χρήση των πόρων είναι μία συμπαγής δομή συμφωνίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω του χωρικού και αστικού σχεδιασμού, που αποτρέπει την αστική εξάπλωση με αυστηρό έλεγχο της παροχής γης και της κερδοσκοπικής ανάπτυξης. Η στρατηγική ανάμειξης της στεγαστικής, επαγγελματικής, εκπαιδευτικής, εμπορικής και ψυχαγωγικής χρήσης στις αστικές γειτονιές έχει αποδειχτεί ιδιαιτέρως βιώσιμη.
Οι πόλεις πρέπει να συμβάλλουν στη διασφάλιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων τους και της ελκυστικότητάς τους ως τόπων εργασίας, με τη χρήση εξελιγμένων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας στους τομείς της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής απασχόλησης, των κοινωνικών υπηρεσιών, της υγείας, της ασφάλειας και ασφάλισης, καθώς και των μέσων βελτίωσης της αστικής διακυβέρνησης.
Οι πόλεις μας πρέπει επίσης να μπορούν να προσαρμόζονται στην απειλή που φέρνει η κλιματική αλλαγή. Το σωστά μελετημένο και σχεδιασμένο αστικό περιβάλλον μπορεί να προσφέρει μια μορφή φιλόξενης ανάπτυξης χαμηλού άνθρακα, να βελτιώσει την περιβαλλοντική ποιότητα και να μειώσει την εκπομπή άνθρακα. Οι πόλεις μπορούν να επιτύχουν αυτά τα αποτελέσματα μέσω της καινοτομικής πρόληψης, του μετριασμού και της υιοθέτησης μέτρων που με τη σειρά τους βοηθούν την ανάπτυξη νέων βιομηχανιών και επιχειρήσεων χαμηλού άνθρακα.
- Προληπτική καινοτομία και εκπαιδευτικές πολιτικές
Οι πόλεις είναι μέρη όπου δημιουργείται αλλά και μεταδίδεται μεγάλος όγκος γνώσης. Η συνολική εκμετάλλευση του δυναμικού γνώσης μιας πόλης εξαρτάται από την ποιότητα της προσχολικής και σχολικής εκπαίδευσης, καθώς και από τις ευκαιρίες μετακίνησης που προσφέρουν τα εκπαιδευτικά συστήματα και τα κοινωνικά και πολιτιστικά δίκτυα. Οι ευκαιρίες για δια βίου εκπαίδευση, η αρτιότητα των πανεπιστημιακών και μη πανεπιστημιακών ερευνητικών ινστιτούτων και το δίκτυο μεταφοράς μεταξύ βιομηχανίας, επιχειρήσεων και της επιστημονικής κοινότητας.
Η ενιαία πολιτική αστικής ανάπτυξης μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση αυτών των παραγόντων, π.χ. φέρνοντας σε επαφή τους μετόχους, υποστηρίζοντας δίκτυα και βελτιστοποιώντας δομές που έχουν σχέση με την τοποθεσία. Η ενιαία αστική ανάπτυξη προωθεί τον κοινωνικό και διαπολιτιστικό διάλογο.
Οι στρατηγικές της ενιαίας αστικής ανάπτυξης, ο συνεργατική διαχείριση της αστικής ανάπτυξης και η καλή διακυβέρνηση μπορούν να συμβάλουν σε μια αποφασιστική χρήση του δυναμικού των Ευρωπαϊκών πόλεων, ιδιαίτερα σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, αλλά και στη μείωση των ανομοιοτήτων μέσα και ανάμεσα στις γειτονιές. Προσφέρουν στους πολίτες την ευκαιρία για κοινωνική και δημοκρατική συμμετοχή.
ΙΙ. Να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις υποβαθμισμένες γειτονιές, μέσα στο συνολικό πλαίσιο της πόλης
Οι πόλεις έρχονται αντιμέτωπες με μεγάλες προκλήσεις, ιδιαίτερα σε σχέση με την αλλαγή των οικονομικών και κοινωνικών δομών και την παγκοσμιοποίηση. Συγκεκριμένα προβλήματα, μεταξύ άλλων, είναι η εξαιρετικά υψηλή ανεργία και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Σε μία πόλη μπορεί να υπάρχουν σημαντικές διαφορές υπό όρους οικονομικών και κοινωνικών ευκαιριών σε μεμονωμένες περιοχές της πόλης, αλλά και υπό όρους διαφορών στην ποιότητα του περιβάλλοντος. Επιπλέον, οι κοινωνικές διακρίσεις και οι διαφορές στην οικονομική ανάπτυξη συχνά εξακολουθούν να αυξάνονται, πράγμα που συμβάλλει στην αποσταθεροποίηση των πόλεων. Μία πολιτική κοινωνικής ένταξης η οποία συμβάλλει στη μείωση της ανισότητας και αποτρέπει τον κοινωνικό αποκλεισμό θα είναι η καλύτερη εγγύηση για τη διατήρηση της ασφάλειας στις πόλεις μας.
Οι σωστά μελετημένες πολιτικές κοινωνικής στέγασης μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματικά εργαλεία για την επίτευξη της κοινωνικής συνοχής και ένταξης στις πόλεις και τις αστικές περιοχές. Η υγιεινή, κατάλληλη και προσιτή στέγαση μπορεί να κάνει αυτές τις γειτονιές πιο ελκυστικές τόσο για νέους όσο και για ηλικιωμένους ανθρώπους. Αυτό συμβάλλει στην σταθερότητα των γειτονιών.
Είναι καλύτερο τα προειδοποιητικά σημάδια να εντοπίζονται νωρίς και να λαμβάνονται επανορθωτικά μέτρα με έγκαιρο και αποτελεσματικό τρόπο. Κάτι τέτοιο εξοικονομεί πόρους. Μόλις κάποια περιοχή αρχίσει να «φθίνει», το κόστος και η δυσκολία για να ανατραπεί αυτό, μπορεί πολλές φορές να είναι πιο δαπανηρά. Η κυβέρνηση πρέπει να προσφέρει προοπτική και κίνητρα βελτίωσης για τους κατοίκους των εν λόγω περιοχών. Η ενεργή ανάμειξη των κατοίκων και ο καλύτερος διάλογος ανάμεσα στους πολιτικούς εκπροσώπους, τους κατοίκους και τους οικονομικούς παράγοντες είναι απαραίτητα στοιχεία ώστε να βρεθεί η καλύτερη λύση για κάθε υποβαθμισμένη αστική περιοχή.
Στα πλαίσια αυτού του υποβάθρου, θεωρούμε ότι οι ακόλουθες στρατηγικές δράσης, στα πλαίσια μιας ενιαίας πολιτικής αστικής ανάπτυξης, είναι ζωτικής σημασίας για τις υποβαθμισμένες αστικές γειτονιές:
- Επιδίωξη στρατηγικών για την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος
Αφενός η οικονομική δραστηριότητα και οι επενδύσεις και αφετέρου οι υψηλού επιπέδου αστικές δομές, το σταθερό δομημένο περιβάλλον και οι σύγχρονες και αποτελεσματικές υποδομές και εγκαταστάσεις είναι στοιχεία στενά αλληλοσυνδεόμενα. Γι’ αυτό το λόγο, είναι απαραίτητο να βελτιωθεί το υπάρχον κτιριακό απόθεμα στις υποβαθμισμένες γειτονιές σε σχέση με το σχεδιασμό τους, τις φυσικές συνθήκες και την ενεργειακή απόδοση. Οι βελτιώσεις των κριτηρίων στέγασης σε νέα κτίρια, αλλά και σε μεγάλα προκατασκευασμένα, παλιά και χαμηλής ποιότητας κτίρια που υπάρχουν ήδη, προσφέρουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης στα πλαίσια της Ε.Ε. και, κατά συνέπεια, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Για να αυξηθεί η βιωσιμότητα των επενδύσεων για την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, θα πρέπει αυτές να είναι ενσωματωμένες σε μία μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική που θα περιλαμβάνει επίσης, μεταξύ άλλων, δημόσιες και ιδιωτικές επακόλουθες επενδύσεις.
- Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και της τοπικής πολιτικής της αγοράς εργασίας
Τα μέτρα για τη διασφάλιση της οικονομικής σταθεροποίησης σε υποβαθμισμένες γειτονιές πρέπει επίσης να αξιοποιούν ενδογενείς οικονομικές δυνάμεις στις ίδιες τις γειτονιές. Σε αυτό το πλαίσιο, η αγορά εργασίας και οι πολιτικές οικονομίας που είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μεμονωμένων γειτονιών θα αποτελέσουν κατάλληλα εργαλεία. Στόχος είναι η δημιουργία και διασφάλιση θέσεων εργασίας και η διευκόλυνση της έναρξης λειτουργίας νέων επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, οι ευκαιρίες πρόσβασης σε τοπικές αγορές εργασίας πρέπει να βελτιωθούν μέσω της εκπαίδευσης που προσανατολίζεται στη ζήτηση. Πρέπει επίσης να υπάρξει αυξημένη χρήση των ευκαιριών απασχόλησης και εκπαίδευσης στην εθνική οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα Κράτη Μέλη και οι πόλεις καλούνται να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες και εργαλεία για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και, κατά συνέπεια, των τοπικών αγορών εργασίας, κατά κύριο λόγο προωθώντας την κοινωνική οικονομία και προσφέροντας φιλικές προς τον πολίτη υπηρεσίες.
- Προληπτικές πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης για τα παιδιά και τους νέους
Μια σημαντική αφετηρία για τη βελτίωση τις κατάστασης στις υποβαθμισμένες γειτονιές είναι η βελτίωση της κατάστασης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην τοπική κοινότητα, σε συνδυασμό με προληπτικές πολιτικές που εστιάζουν στα παιδιά και τους νέους.
Πρέπει να υπάρξουν περισσότερες και βελτιωμένες δυνατότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης σε υποβαθμισμένες γειτονιές, οι οποίες να προσαρμόζονται στις ανάγκες των παιδιών και των νέων που κατοικούν εκεί, αλλά και να εστιάζουν στις ανεπάρκειες που αφορούν στην πρόνοια για τα άτομα αυτά. Μέσω μιας πολιτικής που εστιάζει στα παιδιά και στους νέους και προσαρμόζεται στην περιοχή όπου κατοικούν, πρέπει να συμβάλουμε στη βελτίωση των δυνατοτήτων των παιδιών και των νέων που κατοικούν σε υποβαθμισμένες περιοχές, ώστε να μπορούν να έχουν συμμετοχή και να πραγματοποιούν τα όνειρά τους· πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε ίσες ευκαιρίες σε μακροπρόθεσμη βάση.
- Προώθηση αποτελεσματικής και προσιτής αστικής μεταφοράς
Πολλές υποβαθμισμένες γειτονιές έχουν το πρόσθετο βάρος των ανεπαρκών δικτύων μεταφοράς καθώς και των ανεπαρκών περιβαλλοντικών επιρροών που μειώνουν ακόμα περισσότερο την ελκυστικότητά τους. Η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού και προσιτού συστήματος δημόσιων μέσων μεταφοράς θα προσφέρει στους κατοίκους αυτών των περιοχών ίσες ευκαιρίες μετακίνησης και πρόσβασης με άλλους πολίτες – κάτι που δικαίως αναμένουν.
Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, ο σχεδιασμός των συγκοινωνιών και η διαχείριση της κυκλοφορίας σε αυτές τις γειτονιές πρέπει να στοχεύει ολοένα και περισσότερο στη μείωση του αρνητικού αντίκτυπου των συγκοινωνιών στο περιβάλλον και στην οργάνωσή τους με έναν τρόπο που θα ενσωματώνει καλύτερα αυτές τις γειτονιές στην πόλη και στην περιοχή ως σύνολο. Αυτό θα απαιτήσει επίσης κατάλληλα δίκτυα για την μετακίνηση των πεζών και των δικύκλων.
Όσο καλύτερα καταφέρουμε να σταθεροποιήσουμε οικονομικά τις υποβαθμισμένες γειτονιές, να τις ενσωματώσουμε κοινωνικά και να αναβαθμίσουμε το φυσικό τους περιβάλλον και την υποδομή των συγκοινωνιών τους, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να παραμείνουν οι πόλεις μας μακροπρόθεσμα τόποι κοινωνικής προόδου, ανάπτυξης και καινοτομίας.
Τονίζουμε ότι:
Η πολιτική αστικής ανάπτυξης θα πρέπει να διατυπώνεται σε εθνικό επίπεδο και τα κίνητρα για καινοτομικές λύσεις θα πρέπει επίσης να δημιουργούνται σε εθνικό επίπεδο, καθώς και σε άλλα επίπεδα.
Οι πόλεις μας χρειάζονται αρκετό πεδίο δράσης ώστε να φέρουν σε πέρας τα τοπικά τους καθήκοντα με υπεύθυνο τρόπο και μια γερή οικονομική βάση που να παρέχει μακροπρόθεσμη σταθερότητα. Επομένως, είναι επίσης σημαντικό να δίδεται στα Κράτη Μέλη η ευκαιρία να χρησιμοποιούν τα Ευρωπαϊκά κονδύλια για σημαντικά προγράμματα ενιαίας αστικής ανάπτυξης. Η χρήση αυτών των κονδυλίων θα πρέπει να επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στις συγκεκριμένες δυσκολίες και δυνατότητες, αλλά και να λαμβάνει υπόψη τις ευκαιρίες, τις δυσκολίες και τις ιδιαιτερότητες των Κρατών Μελών. Στις περιπτώσεις όπου δεν το παρέχουν ήδη, οι τοπικές αρχές θα πρέπει να αναπτύξουν την απαραίτητη εξειδίκευση και ικανότητα ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν ενιαίες πολιτικές αστικής ανάπτυξης, στοχεύοντας επίσης στην επίτευξη της συνολικής ποιότητας και βιωσιμότητας στο δομημένο περιβάλλον.
Υποστηρίζοντας την καθιέρωση κονδυλίων για την αστική ανάπτυξη και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και χρησιμοποιώντας εργαλεία οικονομικού ελέγχου για να αντλήσουν ιδιωτικό κεφάλαιο στην εφαρμογή των στρατηγικών ενιαίας αστικής ανάπτυξης, οι νέες πρωτοβουλίες «JESSICA» και «JEREMIE» της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρουν την ευκαιρία να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των συμβατικών εθνικών και Ευρωπαϊκών πηγών χρηματοδότησης.
Σε εθνικό επίπεδο, οι Κυβερνητικές Υπηρεσίες πρέπει να αναγνωρίσουν καλύτερα πόσο σημαντικό είναι να εκπληρώνουν οι πόλεις τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές τους φιλοδοξίες, καθώς και την επίδρασή τους σε αυτές. Οι προσπάθειες των διαφορετικών τομεακών Κυβερνητικών Υπηρεσιών που ασχολούνται με τα αστικά θέματα ή τα επηρεάζουν, πρέπει να ευθυγραμμιστούν και να ενσωματωθούν καλύτερα, έτσι ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται αντί να συγκρούονται.
Τονίζουμε τη σημασία της συστηματικής και δομημένης ανταλλαγής εμπειρίας και γνώσης στον χώρο της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει το αποτέλεσμα της ανταλλαγής της καλής πρακτικής βάσει των κατευθυντηρίων γραμμών του Χάρτη Leipzig σε μελλοντικό συνέδριο υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας «Regions of Economic Change». Παράλληλα, χρειαζόμαστε μια Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη συγκέντρωση και την ανάπτυξη της καλύτερης πρακτικής, των στατιστικών, των μελετών αξιολόγησης, των εκτιμήσεων, των συγκριτικών αναθεωρήσεων και άλλων αστικών μελετών για την υποστήριξη όσων σχετίζονται με την αστική ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα και σε όλους τους τομείς. Θα εξακολουθήσουμε να προωθούμε και να τονίζουμε την ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας ανάμεσα σε αυτούς που διαμορφώνουν τις πολιτικές, τους επαγγελματίες και τους μελετητές σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο στο μέλλον, έτσι ώστε να ενισχύσουμε την αστική διάσταση της Στρατηγικής της Ε.Ε. για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, της Στρατηγικής της Λισσαβόνας και της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση.
Η Ευρώπη χρειάζεται πόλεις και περιοχές που να είναι «γερές» και καλές για να κατοικεί κανείς σε αυτές.
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Η Εσωτερική Αγορά αποτελεί μία σημαντική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δημιουργήθηκε το 1992 με στόχο την εξασφάλιση της ελεύθερης διακίνησης των ατόμων, αγαθών, κεφαλαίων και υπηρεσιών μεταξύ των κρατων μελών.
Ο τομέας των υπηρεσιών είναι ο μεγαλύτερος σε μέγεθος τομέας της ευρωπαϊκής οικονομίας καθώς αντιπροσωπεύει, στην πλειονότητα των κρα- τών μελών όπως και στην Ελλάδα σχεδόν το 70% του ΑΕΠ και της απασχό- λησης. Για τον λόγο αυτό καθίσταται κρισιμότατος στην επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής της Λισσαβόνας.
Το 2000 δόθηκε, για πρώτη φορά, έμφαση στην αγορά υπηρεσιών και στην συνέχεια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας που μετά από έντονες και μακρές διαβουλεύσεις υιοθετήθηκε και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ως Οδηγία 2006/123/ ΕΚ (Directive 2006/123/EC on Services in the Internal Market) .
Η Οδηγία αυτή έχει ως στόχο την θέσπιση ενός γενικού νομικού πλαισίου που θα έχει εφαρμογή στις οικονομικές δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών, θα επιτρέπει την εγκατάσταση ενός παρόχου υπηρεσίας, φυσικού ή νομικού προσώπου, σε ένα κράτος μέλος διάφορο από το κράτος αρχικής εγκατάστασης του και θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη διασυνοριακή παροχή της υπηρεσίας που επιθυμεί αυτό να προσφέρει. Η οδηγία έχει εφαρμογή μόνο στις απαιτήσεις που επηρεάζουν την πρόσβαση ή την άσκηση δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών.
Κάθε κράτος μέλος οφείλει να ορίσει μία δημόσια αρχή που θα συμμετέχει και θα παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα συντονίζει την διαδικασία εφαρμογής των κανόνων σε εθνικό επίπεδο.
Εξ αιτίας της πολυπλοκότητας της οδηγίας δόθηκε στα κράτη μέλη τριετής προθεσμία ενσωμάτωσης της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο που λήγει τον Οκτώβριο 2009.
Στην Ελλάδα ο ρόλος του συντονιστή – ρυθμιστή της εφαρμογής της οδηγίας ανατέθηκε στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών που ξεκίνησε την διαδικασία ενημέρωσης των εμπλεκόμενων φορέων στοχεύοντας στην κατα- γραφή και αξιολόγηση των συστημάτων αδειοδότησης και των απαιτήσεων και διατυπώσεων που θα κρίνονταν απαραίτητες για την διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών σε προσωρινή ή μόνιμη βάση.
Οι υποχρεώσεις είναι πολλές και ιδιαίτερα πολύπλοκες και απαιτούν την εμπλοκή και άλλων υπουργείων, δημόσιων οργανισμών και φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και των οικονομικών και κοινωνικών φορέων.
Οι απαιτούμενες μεταρυθμίσεις είναι τεράστιες για την προσαρμογή της αγοράς υπηρεσιών στις νέες συνθήκες που θα προκύψουν με την ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο.
Η Οδηγία προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και υποστηρικτικά μέτρα για τα οποία απαιτείται άμεση κινητοποίηση.
Δεδομένης της αδυναμίας ή έστω της βραδύτητας των φορέων να κινητοποιήσουν τις υπηρεσίες τους για να συντονίσουν τα πεδία αρμοδιότητας τους με το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών είναι απαραίτητο να ιεραρχηθούν μεθοδολογίες :
- αξιολόγησης και καταγραφής των συστημάτων αδειοδότησης
- ρύθμισης και αναθεώρησης του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας
Η εργασία αυτή είναι σύνθετη και πρωτόγνωρη για την ελληνική πραγματικό- τητα και πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε μικρό σχετικά χρόνο.
Παράλληλα κάθε κράτος μέλος πρέπει να μελετήσει, να αξιολογήσει και να αφομοιώσει τις 26 εκθέσεις των εταίρων μας σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στην οδηγία.
Ορισμένα από τα παραπάνω έχουν δρομολογηθεί, άλλα, δυστυχώς τα περισ- σότερα, δεν έχουν ακόμα ξεκινήσει.
Κρίνεται σκόπιμο εδώ να αναφερθούν περιληπτικά τα παρακάτω:
1. Οι κύριοι στόχοι της Οδηγίας 2006/123/ΕΚ «Υπηρεσίες στην Εσωτερική Αγορά (SIM) » είναι:
- Η βελτίωση της βασικής αρχής ‘Οικονομική Ανάπτυξη και Απασχό ληση’ κάμπτοντας τους περιορισμούς, την υπερβολική γραφειο- κρατία και τα εμπόδια στην διασυνοριακή διακίνηση των υπηρεσιών μεταξύ των κρατών μελών, διευκολύνοντας τους παρόχους υπηρεσιών να εξασφαλίσουν την δυνατότητα εγκατάστασης τους σε ένα κράτος μέλος διάφορο από το κράτος μέλος αρχικής εγκατάστασης ούτως ώστε να παρέχουν υπηρεσίες σε προσωρινή ή μόνιμη βάση.
- Η πραγματοποίηση της Στρατηγικής της Λισσαβόνας που αποσκοπεί στην δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως της πλέον ανταγωνιστικής και δυναμικής οικονομίας του κόσμου έως το έτος 2010.
2. Οι κύριες υποχρεώσεις της ενσωμάτωσης της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι:
Η ίδρυση,εγκατάσταση και λειτουργία των παρακάτω δράσεων:
2.1. Ενιαία Κέντρα Εξυπηρέτησης (ΕΚΕ) (Αρθρο 6 της Οδηγίας)
Οι πάροχοι υπηρεσιών θα μπορούν να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες πρόσβασης στις αντίστοιχες δραστηριότητες παροχής πληροφοριών και υπηρεσιών μέσω ενός Ενιαίου Κέντρου Εξυπηρέτησης (ΕΚΕ).
2.2. Ηλεκτρονική διεκπεραίωση (Αρθρο 8 της Οδηγίας)
Η διεκπεραίωση όλων των διαδικασιών θα γίνεται από απόσταση και με ηλεκτρονικά μέσα μέσω του οικείου ΕΚΕ.
2.3. Αξιολόγηση του νομικού και κανονιστικού πλαισίου (Κεφάλαιο ΙΙΙ της Οδηγίας)
Μετά την καταγραφή και αξιολόγηση των αδειοδοτήσεων και περιορι- σμών θα συνταχθεί λεπτομερής έκθεση που θα υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στους 26 εταίρους μέσω της διαδικασίας αμοιβαίας αξιολόγησης .
2.4. Διοικητική συνεργασία (Κεφάλαιο VI της Οδηγίας)
Θα δημιουργηθεί ένα πληροφοριακό σύστημα εσωτερικής αγοράς για την υποστήριξη της διοικητικής συνεργασίας.
Παρότι τους ίδιους στόχους επιδιώκει η Οδηγία 2005/36/ΕΚ «Αναγνώριση Επαγγελματικών Προσόντων» εν τούτοις η Οδηγία Υπηρεσιών διαφοροποιείται διότι διαπραγματεύεται με θέματα διαφορετικά όπως η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης, η επικοινωνία, οι δραστηριότητες μεταξύ επαγγελματικών κλάδων και ειδικοτήτων και η διοικητική απλούστευση.
Είναι δυνατό, επομένως, επιγραμματικά να συνοψίσουμε ότι :
- Η Οδηγία 2006/123/ΕΚ «Υπηρεσιών» επικεντρώνεται σε θέματα σχετιζόμενα με την ποιότητα των υπηρεσιών.
- Η Οδηγία 2005/36/ΕΚ «Αναγνώριση Επαγγελματικών Προσόντων»
εστιάζεται στην ποιότητα των παρόχων υπηρεσιών.
Μολαταύτα οι δύο οδηγίες χρησιμοποιούν όμοιους όρους με διάφορους προσδιορισμούς, πολλές φορές,για να προσδιορίσουν διαφορετικά θέματα, όπως επιλεκτικά και όχι περιοριστικά είναι :
1. Τα Κέντρα - Σημεία (Points)
- Τα Ενιαία Κέντρα Εξυπηρέτησης (PSC) σύμφωνα με το Αρθρο 6 της Οδηγίας Υπηρεσιών παραβάλλονται με τα Σημεία Επαφής (CP) σύμφωνα με το Αρθρο 57 της Οδηγίας Επαγγελματικών Προσόντων.
Οπου:
Το Αρθρο 6 της Οδηγίας Υπηρεσιών προβλέπει την δημιουργία ενός ή κατά προτίμηση πολλών Ενιαίων Κέντρων Εξυπηρέτησης, για την παροχή πληροφορών και την διεκπεραίωση διαδικασιών ανάπτυξης των επαγγελματικών δραστηριοτήτων των αιτούντων.
Σύμφωνα με το πνεύμα της Οδηγίας ΕΚΕ είναι δυνατό να ιδρυθούν είτε από της Διοίκηση είτε από επαγγελματικές οργανώσεις ή από ιδιωτικούς φορείς στους οποίους θα ανατεθεί ο ρόλος με νομοθετική ή διοικητική πράξη. Ολα,όμως, θα εποπτεύονται από την Αρμόδια Αρχή.
Το Αρθρο 57 της Οδηγίας Επαγγελματικών Προσόντων προβλέπει την δημιουργία ενός μοναδικού Σημείου Επαφής (ίσως όχι η πιό δόκιμη, ελληνική μετάφραση του όρου Contact Point,που έχει όμως υιοθετηθεί στην επίσημη ελληνική μετάφραση της Οδηγίας) το οποίο θα παρέχει πληροφορίες που αφορούν την ανα- γνώριση των επαγγελματικών προσόντων των αιτούντων.Οι πληροφορίες αυτές σχετίζονται με την επαγγελματική νομοθεσία, την δεοντολογία και την καταχώρηση.Τα εθνικά Σημεία Επαφής θα οργανωθούν με δομή Ευρωπαϊκού Δικτύου.
Επομένως εάν ο αιτών μέσω των Ενιαίων Κέντρων Εξυπηρέτησης πρέπει να είναι σε θέση να ολοκληρώνει, όλες τις διαδικασίες και διατυπώσεις για πρόσβαση και άσκηση των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων σ’ αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνονται και αυτές που σχετίζονται με την αναγνώριση των επαγγελματικών του προσόντων που προβλέπονται ,όμως,να γίνονται από άλλο κέντρο.
Συμπερασματικά τα δύο αυτά κέντρα πρέπει να συνδέονται.
2. Η Αρμόδια Αρχή (Competent Authority)
Η Οδηγία Επαγγελματικών Προσόντων με το Αρθρο 3, παρ.δ ορίζει οτι αρμόδια αρχή είναι οποιαδήποτε διοικητική υπηρεσία ή επαγγελματική οργάνωση στην οποία ανατίθεται το δικαίωμα αναγνώρισης επαγγελ- ματικών τίτλων και χορήγησης σχετικών βεβαιώσεων .
Η Οδηγία Υπηρεσιών με το Αρθρο 4 ορίζει οτι αρμόδιες αρχές είναι οι διοικητικές υπηρεσίες που θα ασκούν εποπτικό και κανονιστικό ρόλο στις διαδικασίες παροχής υπηρεσιών.
Στην Ελλάδα Αρμόδια Αρχή για τον συντονισμό, διαδικασία ανάπτυξης και εποπτεία της εφαρμογής των διατάξεων της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ (Directive on the Recognition of Professional Qualifications / Οδηγία για την Αναγνώριση Επαγγελματικών Προσόντων) έχει ορισθεί το Υπουργείο Παιδείας ενώ για τις ανάλογες διαδικασίες που αφορούν την Οδηγία 2006/123/ ΕΚ (Directive 2006/123/EC on Services in the Internal Market / Οδηγία σχετικά με τις Υπηρεσίες στην Εσωτερική Αγορά) έχει ορισθεί το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.
Αθήνα, Οκτώβριος 2007
Η Ομάδα Μελέτης
Εκπρόσωποι ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ στη Θεματική Περιοχή 2 CAE
« Ασκηση του Επαγγέλματος»
Αννα Μελανίτου
Θέμης Στρογγυλός
ΠΛΑΙΣΙΟ ΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ
«για μια κοινή στρατηγική και αντίληψη»
ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Α.Ν.Αχαϊας
ΕΠΑΕ : 25 ΧΡΟΝΙΑ μετά
ΠΑΤΡΑ 15/12/2007
Ο ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων και οι Αρχιτεκτονικοί Σύλλογοι επί σειρά ετών παρεμβαίνουν με στόχο την εύρυθμη λειτουργία των ΕΠΑΕ, την επίλυση λειτουργικών προβλημάτων και την υπηρέτηση του σκοπού για τον οποίο συστάθηκαν .
Η λειτουργία των αρχιτεκτονικών επιτροπών είναι αντικείμενο συζήτησης του αρχιτεκτονικού κόσμου επί σειρά ετών, σε ημερίδες , συντονιστικά, Διοικητικά Συμβούλια, στις παρέες των αρχιτεκτόνων, στους διαδρόμους της πολεοδομίας κλπ. Οι παρεμβάσεις που κατά καιρούς έγιναν δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, χωρίς βέβαια να ευθύνονται γι΄αυτό μόνο τα συλλογικά όργανα. Τα προβλήματα συνεχίζουν να υπάρχουν τόσο στην λειτουργία των επιτροπών όσο και στην άσκηση του αρχιτεκτονικού ελέγχου.
Το ΔΣ του ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ με παραστάσεις και έγγραφά του προς το ΥΠΕΧΩΔΕ ζήτησε τη λειτουργική αναβάθμισή τους και την επίλυση των προβλημάτων τους, ενώ αναμένει ακόμη τη συγκρότηση του ΑΠΑΣ και τη ρύθμιση της αποζημίωσης των μελών των ΕΠΑΕ.
Επίσης το ΔΣ του ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ σε συνεδριάσεις του συζήτησε λεπτομερώς το θέμα σχετικώς με τη λειτουργία των αρχιτεκτονικών επιτροπών διαπιστώνοντας πως βασικά προβλήματα παραμένουν :
-Η έλλειψη κοινής στρατηγικής και κοινής αντίληψης που οδηγεί μερικές φορές σε αποκλίνουσες αποφάσεις των επιτροπών για παρόμοια θέματα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία προστριβών μεταξύ συναδέλφων και μελών των ΕΠΑΕ.
-Η ποιοτική ανομοιογένεια των μελών των ΕΠΑΕ διότι όσο και αν δεχθούμε ότι υπάρχει κοινό γνωστικό επίπεδο αφετηρίας για όλους, πρέπει άλλο όσο να δεχθούμε ότι η καθημερινή πρακτική και εμπειρία διαμορφώνει την τελική αρχιτεκτονική έκφραση του καθενός.
-Η δυσκολία στην επικοινωνία μεταξύ επιτροπής και μελετητών λόγω έλλειψης του απαραίτητου γνωστικού υπόβαθρου του μελετητή, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αυξημένων αισθητικών απαιτήσεων ή λόγω αδυναμίας αφομοίωσης των υποδείξεων, σε μελέτες που υποβάλλονται κυρίως από μη αρχιτέκτονες, με αποτέλεσμα την παραγωγή κακέκτυπων που η Επιτροπή καλείται να προσυπογράψει.
-Η έλλειψη επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας επιτροπής με στόχο την ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών στο κοινό αντικείμενο και η λειτουργία της δευτεροβάθμιας ως «εφετείου» με αναφορές σε τυπικά κυρίως σημεία (όπως προκύπτει από το θεσμικό πλαίσιο).
-Οι αρμοδιότητες της επιτροπής ως προς τις εγκρίσεις θέσης, υπέρβασης ποσοστού κάλυψης και διαμορφώσεων δεν οριοθετούνται σαφώς αφήνοντας μεγάλα περιθώρια παρεκκλίσεων και ανάλογων πιέσεων από μέρους των μελετητών ή των ιδιοκτητών,
Ο ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων έχοντας υπόψη τη διαχρονική εξέλιξη και τα προβλήματα των ΕΠΑΕ, διατύπωσε το παρακάτω πλαίσιο πάνω στο οποίο πρέπει να κινούνται όλοι οι εκπρόσωποί μας σχετικώς με τις λειτουργίες των αρχιτεκτονικών επιτροπών και εξέφρασε τις ακόλουθες θέσεις οι οποίες πρέπει:
-να αποτελέσουν τη βάση για τη λειτουργία των αρχιτεκτονικών επιτροπών
-να υιοθετηθούν από την Πολιτεία και τους Φορείς
Α. ΕΝΙΑΙΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΚΡΙΣΗΣ – ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ
01. Οι μελέτες διαβιβάζονται στην ΕΠΑΕ, ύστερα από έλεγχο πληρότητας και εφαρμογή των πολεοδομικών διατάξεων από την Υπηρεσία. Η απαρέγκλιτη τήρηση των όρων αυτών αποτελούν την απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδια τη λειτουργία των ΕΠΑΕ.
02. Λεπτομερής καθορισμός προδιαγραφών των προς υποβολή ελέγχου μελετών . Για μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα στην παρουσίαση κάθε μελέτης είναι απαραίτητος ο έλεγχος ένταξης της κατασκευής στο περιβάλλον σε σχέση με ύψη, όγκους, στοιχεία όψεων και τον εν γένει χαρακτήρα της περιοχής και όχι μόνο η αντιμετώπιση της αισθητικής, κάθε μεμονωμένου κτιρίου. Πρέπει λοιπόν να ελέγχεται με την άρτια παρουσίαση της μελέτης μαζί με την υποβολή ευκρινών φωτογραφιών, αναπτυγμάτων, μηκοτομών και άλλων στοιχείων (ανάλογα με την κλίμακα και τις απαιτήσεις του έργου ), η συνέπεια προς τις παρακάτω αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές προδιαγραφές :
Αρχιτεκτονικές προδιαγραφές
-Τήρηση βασικών αρχών της Αρχιτεκτονικής
-Κλίμακα μεγέθους αναλογιών και σχημάτων
-Σχέσεις πλήρων και κενών
-Επιλογή υλικών και μέθοδοι κατασκευής
Πολεοδομικές προδιαγραφές
-Σχέσεις κτιρίου και περιβάλλοντος χώρου
-Σχέσεις τοπίου – ελεύθερων χώρων
-Σχέσεις κτιρίου και κάλυψης στο οικόπεδο
-Διαλεκτική ένταξη του κτιρίου (διατήρηση του υπάρχοντος πολεοδομικού ύφους ή ένταξη κατ’ αντίθεση με το περιβάλλον πολεοδομικό ύφος)
Πρέπει επίσης να εφαρμόζονται με συνέπεια τα εδάφια στ και η του άρθρου 3 της υπ. Αριθμ. 31252/87 Υπουργικής απόφασης με την οποία « ... οι μελέτες ελέγχονται από τις ΕΠΑΕ με βάση την αρχιτεκτονική άποψη που επέλεξε ο μελετητής, ο έλεγχος αφορά τη σωστή και ολοκληρωμένη έκφρασή της, η δε τυχόν απορριπτική απόφαση της ΕΠΑΕ πρέπει να αιτιολογείται με σαφήνεια....» Σκοπός του ελέγχου είναι σύμφωνα με την παραγρ. 4 43424/7604/88 Υπουργικής απόφασης «να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης των χρηστών τόσο των υπαρχόντων όσο και των νεοανεγειρόμενων κτιρίων, παράλληλα με τη προστασία του περιβάλλοντος, την κατά το δυνατό διατήρηση των φυτειών και τη λειτουργικότερη οργάνωση των ακαλύπτων χώρων του οικοπέδου και ολόκληρου του οικοδομικού τετραγώνου » . Οι όροι διαβίωσης πρέπει να εκτιμώνται σύμφωνα με τα σταθερότυπα φωτισμού, αερισμού και ηλιασμού, τη λειτουργικότητα της κάτοψης του νεοαναγειρόμενου κτιρίου, τη διατήρηση του υφιστάμενου πρασίνου όχι μόνο γενικά αλλά και με τη δυνατότητα να ενταχθεί λειτουργικά στη συγκεκριμένη μελέτη και την εξασφάλιση της ιδιωτικότητας.
03. Πρέπει να αναδειχθεί η πραγματική αξία της αιτιολογικής έκθεσης σαν ουσιαστικό και όχι τυπικό στοιχείο της μελέτης. Η έκθεση αυτή πρέπει να επεξηγεί ολοκληρωμένα την πρόταση, να αναφέρεται στα χαρακτηριστικά του οικοπέδου και του ευρύτερου χώρου, τους περιορισμούς που αντιμετώπισε ο μελετητής και τα αιτήματα του εργοδότη, ώστε να αναπτυχθούν και να προβληθούν τα κοινά σημεία αναφοράς μεταξύ της επιτροπής και του μελετητή, να διευκολυνθεί το ίδιο το έργο της και η προσέγγιση προς την κρινόμενη μελέτη. Επίσης η διατύπωση των παραμέτρων που λήφθηκαν υπόψη, των αξόνων οργάνωσης της μελέτης θα απεικονίσουν με σαφήνεια την ποιότητα της μελέτης και θα θέσουν σε αντικειμενική βάση το διάλογο του μελετητή με τα μέλη της ΕΠΑΕ.
04. Ο σεβασμός στην ελευθερία του μελετητή δε μπορεί να γίνεται πρόσχημα για «αποδέσμευση» από τους στοιχειώδεις κανόνες της αρχιτεκτονικής.
Η μεθοδολογική προσέγγιση απαιτεί :
-Η κρίση να βασίζεται στις απόψεις και τη λύση που προτείνει ο μελετητής. Ο έλεγχος θα γίνεται με στόχο την πληρότητα και τη συνέπεια της μελέτης ως προς την αρχιτεκτονική άποψη που επιλέγεται καθώς και σε σχέση με τη λειτουργία και την ένταξη στο ευρύτερο περιβάλλον.
-Θεωρείται απαραίτητη η παρουσία μελετητή με το απαραίτητο γνωστικό υπόβαθρο στην αντιμετώπιση μελετών με αυξημένες λειτουργικές και αισθητικές απαιτήσεις.
-Κύριο μέλημα των ΕΠΑΕ θα πρέπει να είναι, ο αποκλεισμός των «προδήλως» ακαλαίσθητων προτάσεων.
-Σε καμιά περίπτωση τα μέλη των ΕΠΑΕ δεν θα πρέπει να διορθώνουν τις μελέτες στα σχέδια των μελετητών.
-Εάν δεν παρίσταται ο μελετητής και στην περίπτωση που η επιτροπή έχει σοβαρούς λόγους να μην εγκρίνει τη μελέτη, θα πρέπει να αναβάλλεται η λήψη οριστικής απόφασης, για την επόμενη συνεδρίαση, ειδοποιώντας το μελετητή να παρευρεθεί για να του δοθεί η δυνατότητα να παρουσιάσει την άποψη στην οποία στηρίχθηκε η σύνταξη της μελέτης.
-Δεν επιτρέπεται οι ΕΠΑΕ να κάνουν μονοσήμαντες υποδείξεις για τη διόρθωση της υπό έλεγχο μελέτης ούτε μπορούν να υποκαταστήσουν την έλλειψη μιας κεντρικής ιδέας στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Είναι αρμοδιότητα του μελετητή, αν έχει πεισθεί, να επέμβει και να τροποποιήσει την εργασία του. Αν και τα δύο μέρη εμμένουν στις απόψεις τους, είναι προφανώς δικαίωμα του μελετητή να προσφύγει στη Β’ βάθμια ΕΠΑΕ αντικρούοντας τη διαφωνία με την πρωτοβάθμια.
-Η γνωμοδότηση της επιτροπής, η έγκριση αλλά και ενδεχομένως η απορριπτική απόφαση πέραν του ότι πρέπει να είναι αιτιολογημένες, πρέπει να τηρούνται στα πρακτικά της επιτροπής και απόσπασμα αυτών να διαβιβάζονται στο μελετητή.
-Η αντικειμενική εξέταση, η λειτουργία της επιτροπής, η αποφυγή παρεμβάσεων από εξωγενείς παράγοντες, η τήρηση πρακτικών , η τήρηση ποιοτικών και ποσοτικών στοιχείων και αντιπροσωπευτικών δειγμάτων μελετών αποτελούν τις υποχρεώσεις των εκπροσώπων μας στις ΕΠΑΕ.
-Υποχρέωση των εκπροσώπων των Συλλόγων είναι ακόμα να ενημερώνουν το συλλογικό όργανο διοίκησης για πιθανά προβλήματα, τις δραστηριότητες, τις εκτιμήσεις, τις προτάσεις τους.
-Ο έλεγχος της ΕΠΑΕ αποσκοπεί κυρίως στην προστασία του περιβάλλοντος και την ομαλή ένταξη των νέων κατασκευών σ΄αυτό και κατόπιν στην επίτευξη μιας βέλτιστης κατά περίπτωση αρχιτεκτονικής λύσης.
-Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στη διατήρηση του παραδοσιακού φυσικού και οικιστικού πλούτου της χώρας μας.
-Με αυξημένη ευθύνη πρέπει να αντιμετωπίζονται οι μελέτες των δημοσίων κτιρίων και γενικά κτιρίων που αποτελούν σημεία αναφοράς στην πόλη.
Συμπληρωματικά σημειώνουμε τα παρακάτω:
-Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξέταση μελέτης από ΕΠΑΕ είναι η αυστηρή τήρηση των προδιαγραφών σύνταξης των μελετών για την διασφάλιση της ποιότητας της μελέτης.
-Να τηρείται η διάταξη που προβλέπει την παραπομπή κατασκευών μείζονος ή υπερτοπικής σημασίας από την πρωτοβάθμια στη δευτεροβάθμια ΕΠΑΕ, όπως προβλέπεται στη απόφαση με αρ.31252/1987
Β. ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ – ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ
01. Ο ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων πιστεύει καταρχήν, ότι η πιστή τήρηση της ισχύουσας νομοθεσίας (προδιαγραφές μελετών, έλεγχος μελετών πριν την εισαγωγή θεμάτων στις ΕΠΑΕ, πλήρης γραμματειακή εξυπηρέτηση και τήρηση αξιόπιστων πρακτικών, έλεγχος κατασκευών κ.α. ) και ο συντονισμός της λειτουργίας των ΕΠΑΕ από τα συλλογικά όργανα των φορέων που τις στελεχώνουν, αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία τους . Η σωστή ερμηνεία και τήρηση των Πολεοδομικών διατάξεων και όχι οι υποκειμενικές ερμηνείες των νόμων και των εγκυκλίων και ο έλεγχος πληρότητας των διαφόρων μελετών τόσο των ιδιωτών όσο και των δημόσιων φορέων και οργανισμών, πρέπει να αποτελούν μέλημα των Υπηρεσιών της Πολεοδομίας.
02. Κοινή διαπίστωση αποτελεί επίσης , η ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών εκ μέρους και των Υπηρεσιών για την βελτίωση των συνθηκών και του περιβάλλοντος λειτουργίας των ΕΠΑΕ και ειδικότερα, μεταξύ των άλλων, η παροχή πλήρους και ουσιαστικής γραμματειακής υποστήριξης από πλευράς Πολεοδομικών Γραφείων ως άμεση προτεραιότητα .
03. Οι τακτικές συνεδριάσεις σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους που θα εξασφαλίζουν τη δυνατότητα για ουσιαστικό έλεγχο και διάλογο με τους μελετητές, σε ημέρες και ώρες που δεν θα συνδυάζονται με την ταυτόχρονη διεκπεραίωση άλλων θεμάτων από τα στελέχη των Πολεοδομικών Υπηρεσιών καθώς και η τήρηση καθορισμένου ωραρίου και σειράς προτεραιότητας μαζί με την σωστή κατανομή των τομέων ελέγχου και την αποσυμφόρηση από δευτερεύοντα θέματα , μπορεί να αποτελέσουν απλές αλλά ουσιώδεις διορθωτικές παρεμβάσεις για την αντιστροφή της κατάστασης.
04. Ταυτόχρονα ο έλεγχος των κατασκευών, που σήμερα ουσιαστικά είναι υποτυπώδης, αρχής γενομένης έστω από έργα που έχουν ελεγχθεί από τις ΕΠΑΕ , πρέπει να εφαρμοστεί με ευθύνη των Υπηρεσιών αλλά και την συνδρομή των ιδίων των ΕΠΑΕ, εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Από την άλλη πλευρά , ο ρόλος των ΕΠΑΕ ως Επιτροπών αρχιτεκτονικού αλλά και πολεοδομικού ελέγχου μπορεί να ενισχυθεί με την εστίαση του αντικειμένου των στους τομείς μείζονος σημασίας όπως:
-την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και κυρίως των «υπό κατεδάφιση» αξιόλογων κτιρίων που δεν καλύπτονται από χαρακτηρισμό ως διατηρητέων
-τις κατασκευές σε περιοχές ιδιαίτερης σημασίας για το φυσικό περιβάλλον
-τις σημαντικές οικιστικές περιοχές (πλατείες, βασικοί οδικοί άξονες, περιοχές έντονης ανοικοδόμησης και επεκτάσεων σχεδίων πόλεων κ.α.)
-τα έργα διαμόρφωσης υπαιθρίων χώρων και στοιχείων αστικού εξοπλισμού .
05. Η αναβάθμιση του ρόλου των ΕΠΑΕ συναρτάται άμεσα με την ουσιαστική υιοθέτηση του θεσμικού ρόλου που καλούνται να υπηρετήσουν. Τόσο η διεκπεραιωτική λογική όσο και απομάκρυνση τους από τις σημερινές πρακτικές πρέπει να αναθεωρηθούν. Πρέπει όμως, οι στοιχειώδεις κανόνες άσκησης της αρχιτεκτονικής και της τήρησης των νομίμων διαδικασιών, να τηρούνται από όλους τους συντελεστές που παρεμβαίνουν στο έργο των ΕΠΑΕ.
06. Ταυτόχρονα πρέπει στο Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ να λειτουργεί επιτελική επιτροπή που θα υποστηρίζει τη λειτουργία των επιτροπών και θα αλληλοτροφοδοτεί με θέσεις και πρωτοβουλίες που θα στοχεύουν τόσο στην επίλυση προβλημάτων όσο και στον καλύτερο συντονισμό. Η θεσμοθέτηση αλλά η επιβαλλόμενη άμεση σύσταση και λειτουργία του πρέπει ακριβώς να υπηρετήσει το σκοπό αυτό.
Γ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΕΙΣ - ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΑΕ
01. Για την κατάρτιση του καταλόγου εκπροσώπων εφαρμόζονται διαδικασίες «αντικειμενικής επιλογής». Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει οι διαδικασίες να γίνουν πιο συγκεκριμένες και η κρίση να στηρίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα. Οι εκπρόσωποι πρέπει να εναλλάσσονται, να αποφεύγονται δηλαδή φαινόμενα «μόνιμης εκπροσώπησης» και στα κριτήρια που ήδη υπάρχουν πρέπει να απαιτείται η προσκόμιση βιογραφικού σημειώματος συνοδευόμενο από το έργο του ενδιαφερόμενου. Η κρίση επί θεμάτων αρχιτεκτονικής δεν πρέπει να αφήνει στο απυρόβλητο τους ίδιους τους εκπροσώπους του κλάδου.
02. Θα καταρτισθεί κατάλογος – επετηρίδα, η οποία θα είναι δεσμευτική για τις εκπροσωπήσεις των Συλλόγων. Η επιλογή των υποψηφίων για την επετηρίδα με την έννοια του ελέγχου των απαραίτητων προϋποθέσεων θα γίνεται με ευθύνη του ΔΣ της Ένωσης και των Περιφερειακών Συλλόγων. Οι εκπρόσωποι, θα πρέπει να είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και προφανώς μέλη των Συλλόγων.
03. Να εξασφαλίζεται κυκλική εκπροσώπηση από συναδέλφους αρχιτέκτονες του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα και όχι μόνο από τα πολεοδομικά γραφεία. Για το σκοπό αυτό θα γίνουν οι οφειλόμενες ενέργειες από το ΔΣ της Ένωσης. Η δε επιλογή τους θα πρέπει να γίνεται με αξιοκρατικά κριτήρια, βάσει βιογραφικού και άλλων αξιόπιστων κριτηρίων.
04. Τέλος ως εκπρόσωποι της ΤΕΔΚ πρέπει να ορίζονται οι καταλληλότεροι, να είναι γνώστες του αντικειμένου και να έχουν τη δυνατότητα της συνεχούς συμμετοχής. Για την επίλυση των προβλημάτων αυτών ο ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων θα αναλάβει πρωτοβουλίες τόσο προς το ΥΠΕΧΩΔΕ όσο και προς την ΤΕΔΚΝΑ και τις ΤΕΔΚ στους Νομούς.
Δ. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ – ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΑΕ
Η βελτίωση των συνθηκών και του περιβάλλοντος εργασίας των ΕΠΑΕ καθώς και η επίλυση των λειτουργικών προβλημάτων είναι στις άμεσες προτεραιότητες των Συλλόγων . Το πλέγμα των θεμάτων που αναφέρονται :
01. Στο περιβάλλον εργασίας, στο φόρτο, στην εξυπηρέτηση των μελετητών, στη δυνατότητα ύπαρξης πλήρους και λειτουργικού αρχείου, στην τήρηση ποσοτικών και ποιοτικών στοιχείων, πρακτικών, κωδικοποίησης των αποφάσεων ανά θεματική περιοχή, πρέπει να επιλυθούν άμεσα.
02. Επίσης, πρέπει να βρει λύση και το θέμα της αποζημίωσης των μελών των ΕΠΑΕ, δίδοντας τελικά σημασία και σε θέματα που δεν τα αναδεικνύουμε ως μείζονος σημασίας.
Ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ με παρεμβάσεις της στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ έχει διατυπώσει τις θέσεις του για την επίλυση του προβλήματος.
1. Λειτουργικά θέματα των ΕΠΑΕ
1.1 Ηλεκτρονική πρωτοκόλληση του φακέλου με τον ειδικό αύξοντα αριθμό πρωτοκόλλου της ΕΠΑΕ και συσχέτιση με το γενικό πρωτόκολλο της υπηρεσίας. Ο φάκελος διακινείται από και προς την ΕΠΑΕ με ευθύνη της υπηρεσίας. Ο έλεγχος πληρότητας, τήρησης των προδιαγραφών και κατά ΓΟΚ από τους ελεγκτές της πολεοδομίας πάντα προηγείται.
1.2 Αυστηρή τήρηση της προτεραιότητας στην συγκρότηση της ημερήσιας διάταξης και δημοσιοποίησή της προς τους ενδιαφερομένους. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί η Επιτροπή να εγκρίνει αιτιολογημένα παρέκκλιση από τη σειρά προτεραιότητας που θα αναγράφεται στα πρακτικά.
1.3 Τήρηση ουσιαστικών πρακτικών από την γραμματεία της ΕΠΑΕ και ενημέρωση των ενδιαφερομένων για την πορεία του ελέγχου.
1.4 Αυστηρή τήρηση της ώρας έναρξης των συνεδριάσεων και καθιέρωση ανώτατου ορίου αριθμού μελετών που συζητούνται ανά συνεδρίαση. Σε περίπτωση που τα θέματα είναι περισσότερα θα γίνεται έκτακτη συνεδρίαση σε εύλογο χρόνο, που θα ανακοινώνεται έγκαιρα.
2. Επιλογή μελών
Για την διασφάλιση της διαφάνειας στην επιλογή των εκπροσώπων του ΣΑΔΑΣ και του ΤΕΕ , αλλά και την ενδυνάμωση του θεσμού με την συμμετοχή στις ΕΠΑΕ όσο το δυνατόν περισσότερο έμπειρων συναδέλφων προτείνουμε τα παρακάτω:
2.1 Διαδικασία επιλογής εκπροσώπων των φορέων μετά από δημόσια πρόσκληση σύμφωνα με τα ουσιαστικά και τυπικά προσόντα.
2.2 Μέλη που έχουν ήδη συμμετάσχει σε δύο συνεχόμενες θητείες δεν συμμετέχουν σε καμία επιτροπή για τη επόμενη θητεία.
2.3 Μέλη της διοίκησης του ΤΕΕ ή των Συλλόγων δεν συμμετέχουν ως μέλη των ΕΠΑΕ όσο διαρκεί η θητεία τους για λόγους δεοντολογίας.
2.4 Μέλη που δεν θα ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους να ανακαλούνται με σχετική απόφαση των οργάνων διοίκησης.
2.5 Για την συμμετοχή των εκπροσώπων του δημοσίου, προτείνεται η κυκλική τοποθέτηση από όλες τις νομαρχιακές υπηρεσίες κατ΄αρχήν και αργότερα από όλο τον ευρύτερο δημόσιο τομέα με στόχο την ανανέωση και την ενδυνάμωση του στελεχιακού δυναμικού των Επιτροπών.
3. Υποχρεώσεις μελών
Για την συλλογή στοιχείων σχετικά με τις μελέτες που εξετάζονται από τις ΕΠΑΕ που θα οδηγήσουν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για τη λειτουργία της ίδιας της επιτροπής και την ποιότητα του αρχιτεκτονικού έργου, προτείνουμε τα παρακάτω:
3.1 Συμπλήρωση στατιστικού δελτίου από τους εκπροσώπους του ΣΑΔΑΣ για κάθε μελέτη. Τα δελτία θα μηχανογραφούνται από ομάδα εργασίας του Συλλόγου και θα επεξεργάζονται με στόχο την εξαγωγή στατιστικών συμπερασμάτων τα οποία θα δημοσιοποιούνται.
3.2 Οι εκπρόσωποι του ΣΑΔΑΣ αλλά και όλοι οι συνάδελφοι μέλη των ΕΠΑΕ θα πρέπει να καταγράφουν αντιπροσωπευτικά δείγματα από τις διάφορες κατηγορίες μελετών, ώστε να διοργανωθεί ειδική έκθεση για τον ρόλο του αρχιτέκτονα στην διαδικασία παραγωγής του τεχνικού έργου και για το θέμα των αρμοδιοτήτων των διαφόρων κλάδων που εμπλέκονται στην διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών.
3.3 Η απαρέγκλιτη τήρηση των διατάξεων που διέπουν την λειτουργία των ΕΠΑΕ από τα μέλη των επιτροπών και η απόκρουση φαινομένων “διασταλτικής ερμηνείας κλπ.” αποτελεί υποχρέωση των εκπροσώπων μας .
3.4 Υποχρέωση των εκπροσώπων του συλλόγου είναι ακόμα να ενημερώνουν το συλλογικό όργανο διοίκησης για πιθανά προβλήματα , τις δραστηριότητες, τις εκτιμήσεις και τις προτάσεις τους.
3.5 Απαραίτητη θεωρούμε τέλος την αποζημίωση των μελών των ΕΠΑΕ που μπορεί να εξασφαλισθεί από το ειδικό τέλος υπέρ Νομαρχίας ή από ανάλογες πιστώσεις.
Όλες οι παραπάνω προτάσεις θα είναι κενές σημασίας αν δεν εξευρεθεί λύση στο μεγάλο πρόβλημα του ελέγχου των κατασκευών. Διότι όπως πολύ καλά γνωρίζουμε όλοι, άλλες μελέτες εγκρίνονται από τις Επιτροπές και άλλες κατασκευάζονται.
Ε. ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Συμπερασματικά οι ΕΠΑΕ πρέπει να ενισχυθούν ως «θεσμική παρέμβαση» των αρχιτεκτόνων και να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος για τη βελτίωση του αρχιτεκτονικού έργου, το οποίο σήμερα ασκείται ποικιλοτρόπως . Πρέπει να αποφεύγονται γενικές προσεγγίσεις και επαναδιατύπωση γενικοτήτων, ενώ αντίθετα πρέπει με σαφήνεια να προβούμε στην ενίσχυση του ρόλου των, να αναδείξουμε το ρόλο της αρχιτεκτονικής στην προοπτική της κατοχύρωσης του δικαιώματος «άσκησης της αρχιτεκτονικής από τους αρχιτέκτονες».
Ακριβώς σε αυτό το λεπτό σημείο πρέπει να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον τόσο των συλλογικών φορέων των αρχιτεκτόνων, όσο και των εκπροσώπων μας, ώστε με τους κατάλληλους χειρισμούς και την ανάδειξη των πτυχών του προβλήματος να αναδείξουμε το στόχο μας.
Η υλοποίηση των παραπάνω έγκειται αποκλειστικά στην υπευθυνότητα των εκπροσώπων μας, των ΕΠΑΕ οι οποίες επωμίζονται ένα ρόλο διάκρισης, τη μοναδική άλλωστε διακριτή αρμοδιότητα του κλάδου των αρχιτεκτόνων.
Παράλληλα με τη λειτουργία των ΕΠΑΕ είναι απαραίτητο να ληφθούν αντίστοιχα μέτρα αναβάθμισης της λειτουργίας και της ίδιας της δομής των Νομαρχιακών Υπηρεσιών. Η ουσιαστική και αποτελεσματική λειτουργία των πολεοδομικών γραφείων , θα διασφαλισθεί κατά τη γνώμη μας και με την λήψη και την εφαρμογή των παρακάτω μέτρων.
-Βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής, των μέσων και του εξοπλισμού των πολεοδομικών γραφείων .
-Μηχανοργάνωση του αρχείου πολεοδομικών αδειών, του μητρώου μελετητών, του αρχείου της Γραμματείας και της πολεοδομικής ενημέρωσης προς χρήση των υπαλλήλων.
-Επαρκής Νομική κάλυψη όλων των Υπηρεσιών.
-Ελεγχόμενη και διαφανής ροή διαδικασιών (πρωτόκολλο, τήρηση προτεραιότητας κ.α)
-Ουσιαστικός έλεγχος της πληρότητας των φακέλων .
-Άμεση αντιμετώπιση προβλημάτων έλλειψης προσωπικού στα πολεοδομικά γραφεία. Η στελέχωση των γραφείων με όλες τις ειδικότητες των μηχανικών αποτελεί προϋπόθεση για την λειτουργία τους.
Ο στόχος όλων μας πρέπει να είναι η αντιγραφειοκρατική, ευέλικτη λειτουργία των Υπηρεσιών και η ταχύτητα στην έκδοση των οικοδομικών αδειών, με πληρότητα, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ
ΜΕΛΟΣ Δ.Σ.
ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων.
Εκλογές του ΣΑΔΑΣ-Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων για την ανάδειξη της νέας Αντιπροσωπείας
Η Αντιπροσωπεία στην συνεδρίαση της το Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2008, αποφάσισε την διενέργεια εκλογών, για την ανάδειξη της νέας Αντιπροσωπείας. Οι εκλογές ορίστηκαν για την Κυριακή 30 Μαρτίου 2008, για όλες τις Περιφέρειες εκτός της Αττικής και για το Σάββατο και την Κυριακή 29 & 30 Μαρτίου 2008 για την Περιφέρεια Αττικής.
Θεωρούμε ότι όλοι μας πρέπει να συμβάλλουμε για την επιτυχία των εκλογών αυτών. Επιτυχία σημαίνει μεγάλη συμμετοχή των αρχιτεκτόνων σε όλη τη Χώρα.
Προσκαλούμε όλους τους Συλλόγους-Τμήματα να συμμετέχουν ενεργά στην προετοιμασία αυτή, να συνεργαστούν με την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή και να ενημερώσουν με όλα τα μέσα τους συναδέλφους, σε όλους τους εργασιακούς χώρους. Η μεγάλη συμμετοχή θα είναι η απάντηση του κλάδου για την διεκδίκηση των επαγγελματικών και θεσμικών μας προβλημάτων.
Θα πρέπει να σταλεί μέχρι τις 17.03.2008 επικαιροποιημένη κατάσταση των μελών σας, ώστε να συμπεριληφθεί στον κεντρικό εκλογικό κατάλογο.
Επίσης μέχρι τις 17.03.2008 να μας γνωστοποιήσετε το Εκλογικό Κέντρο και την Τοπική Εφορευτική Επιτροπή, με πλήρη στοιχεία επικοινωνίας.
Αγαπητοί συνάδελφοι
Ζητούμε από όλους την συνεχή συνεργασία για την επιτυχή διοργάνωση των εκλογών. Και αυτό θα κριθεί από τη μαζική συμμετοχή των αρχιτεκτόνων στις εκλογές την Κυριακή 30 Μαρτίου 2008.
Για τη καλύτερη δυνατή συνεργασία, η Επιτροπή Εκλογών του Δ.Σ. του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ όρισε συνδέσμους με τα περιφερειακά Τμήματα και Συλλόγους, που θα συντονίζουν τις διαδικασίες ανά Περιφέρεια, τους παρακάτω συναδέλφους:
Α/Α
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ (ΝΟΜΟΙ)
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟ
Δ.Σ. ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ
ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
1.ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔ. & ΘΡΑΚΗΣ
(Έβρου-Ροδόπης-Ξάνθης-Δράμας-Καβάλας)
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ
2310-296894 γρ, 6932204320,
2310-271918 fax
2.ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
(Θεσ/κης-Σερρών-Χαλκιδικής-Κιλκίς-Πέλλας-Ημαθίας-Πιερίας)
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΕΛΙΜΠΑΣΑΚΗΣ
2310-296894 γρ, 6932204320,
2310-271918 fax
3.ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
(Φλώρινας-Κοζάνης-Καστοριάς-Γρεβενών)
ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΟΥΜΗΣ
210-7628632 γρ & fax,
210-7267240 γρ, 6977547122
ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΚΙΔΗΣ
210-5318016 γρ, 6977349684,
210-5318063 fax
4.ΗΠΕΙΡΟΥ
(Ιωαννίνων-Άρτας-Θεσπρωτίας-Πρέβεζας)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
210-7645496 & 210-7251688 γρ - fax, 6937005965
5.ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ
(Λάρισας-Μαγνησίας-Τρικάλων-Καρδίτσας)
ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΟΥΜΗΣ
210-7628632 γρ & fax,
210-7267240 γρ, 6977547122
ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΚΙΔΗΣ
210-5318016 γρ, 6977349684,
210-5318063 fax
6.ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ
(Κέρκυρας-Κεφαλλονιάς-Ζακύνθου-Λευκάδας)
ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΡΜΠΑΝΑ
2610-328417 γρ, 6932584019,
2610-328417 fax
7.ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
(Αιτωλοακαρνανίας-Αχαΐας-Ηλείας
ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΡΜΠΑΝΑ
2610-328417 γρ, 6932584019,
2610-328417 fax
8.ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
(Φθιώτιδας-Φωκίδας-Ευρυτανίας-Βοιωτίας-Εύβοιας)
ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΟΥΜΗΣ
210-7628632 γρ & fax,
210-7267240 γρ, 6977547122
ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΚΙΔΗΣ
210-5318016 γρ, 6977349684,
210-5318063 fax
9.ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
(Κορινθίας-Αργολίδας-Αρκαδίας-Μεσσηνίας-Λακωνίας)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
210-7645496 & 210-7251688 γρ - fax, 6937005965
10.ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
(Λέσβου-Χίου-Σάμου)
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΡΔΑΚΗΣ
210 6997446 γρ, 6977463330, 2103646693 fax
11.ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
(Κυκλάδων-Δωδεκανήσου)
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΡΔΑΚΗΣ
210 6997446 γρ, 6977463330, 2103646693 fax
12.ΚΡΗΤΗΣ
(Ηρακλείου-Λασιθίου-Ρεθύμνου-Χανίων)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
210-4128549 γρ, 6947614714,
210-4131402 fax
Αναφορικά με τις εκλογές σας στέλνουμε συνημμένα, την πρώτη εγκύκλιο για ενημέρωση και υλοποίηση.
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΑΔΑΣ-ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ 30.03.2008
Α. Διαδικασία εκλογών - υποψήφιοι
Οι εκλογές για την ανάδειξη της νέας Αντιπροσωπείας του Συλλόγου θα γίνουν την Κυριακή 30 Μαρτίου 2008 σε όλες τις Περιφέρειες εκτός της Αττικής και το Σάββατο και την Κυριακή 29 & 30 Μαρτίου 2008 στην Περιφέρεια Αττικής.
Η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή παραλαμβάνει τα ψηφοδέλτια των υποψηφιοτήτων μέχρι τη Δευτέρα 17 Μαρτίου 2008 και ώρα 14.00 στα γραφεία του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ (Βρυσακίου 15, Αθήνα, τηλ.: 2103215146, fax: 2103215147, e-mail: sadas-pea@tee.gr).
Τα ψηφοδέλτια θα αποσταλούν στα τοπικά εκλογικά τμήματα έγκαιρα με ευθύνη της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής. Εάν το αργότερο 15 μέρες πριν τις εκλογές, δηλαδή στις 17 Μαρτίου 2008, δεν έχουν προταθεί οι Τοπικές Εφορευτικές Επιτροπές από τους Συλλόγους ή τα Τοπικά Τμήματα, αυτές ορίζονται από την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή.
Β. Δικαίωμα συμμετοχής
Δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές έχουν μόνο τα ταμειακά εντάξει μέλη του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ (άρθρο 4 παράγρ. 2 του καταστατικού) δηλαδή, σύμφωνα με απόφαση της Αντιπροσωπείας, όσοι έχουν εξοφλήσει τουλάχιστον τη συνδρομή των ετών 2006 και 2007, (20,00 € κατ’ έτος για τους έχοντες δίπλωμα πάνω από 5 χρόνια και 10,00 € κατ’ έτος για τους συναδέλφους με κτήση διπλώματος κάτω της 5ετίας), και η τακτοποίηση γίνεται μέχρι και την ημέρα των εκλογών στις κατά τόπους Εφορευτικές Επιτροπές.
Όσοι αρχιτέκτονες δεν είναι γραμμένοι στον ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ μπορούν να εγγραφούν, για να ψηφίσουν στις εκλογές της 30.3.2008 μέχρι και τη Δευτέρα 17 Μαρτίου 2008 και ώρα 14.00 στα γραφεία του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, συμπληρώνοντας τη συνημμένη αίτηση και καταβάλλοντας το δικαίωμα εγγραφής (10,00 €).
Γ. Τόπος διενέργειας εκλογών
Οι εκλογές θα διεξαχθούν σε όλη τη χώρα την Κυριακή 30 Μαρτίου 2008 εκτός της Αττικής και το Σάββατο και την Κυριακή 29 & 30 Μαρτίου 2008 στην Περιφέρεια Αττικής και από ώρα 9.00 - 21.00 (άρθρο 11 παράγρ. 1).
- Οι συνάδελφοι της Αττικής θα ψηφίσουν στα γραφεία του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ (Βρυσακίου 15, τηλ.: 2103215146-7, Αθήνα).
- Οι συνάδελφοι των Περιφερειών θα ψηφίσουν στα εκλογικά τμήματα που θα ανακοινωθούν έγκαιρα από την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή. Εάν σε κάποια Περιφέρεια υπάρχουν περισσότερα από ένα εκλογικά τμήματα, τότε ψηφίζουν στο εκλογικό τμήμα του Νομού που ανήκουν.
Προσοχή: Οι συνάδελφοι ψηφίζουν μόνο στην Περιφέρεια στην οποία ανήκουν.
Δ. Κατανομή εδρών Αντιπροσωπείας και αριθμός σταυρών
Μετά την τροποποίηση του Καταστατικού του Συλλόγου στην Αντιπροσωπεία της 14.4.2007 τα 165 μέλη της Αντιπροσωπείας κατανέμονται στις Περιφέρειες με απλή αναλογική ανάλογα με το συνολικό αριθμό των ψηφισάντων σε κάθε Περιφέρεια (άρθρο 8 παρ. 3 και άρθρο 11 παρ.4).
Ο μέγιστος αριθμός σταυρών στα ψηφοδέλτια ορίζεται στους 11 για την Περιφέρεια Αττικής, στους 4 για την περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και 2 σταυροί για τις υπόλοιπες Περιφέρειες.
Σύμφωνα με απόφαση της Αντιπροσωπείας, στα ψηφοδέλτια των συνδυασμών, εκτός από την Περιφέρεια, όπως προβλέπει το άρθρο 11, θα αναγράφεται και ο νομός του κάθε υποψήφιου ώστε ο ψηφοφόρος να γνωρίζει σε ποιο νομό ανήκει αυτός που θα επιλέξει μέσα στην Περιφέρειά του.
Όλα τα ψηφοδέλτια, ανεξάρτητα αν καλύπτουν μέρος ή το σύνολο των Περιφερειών, είναι πανελλαδικά και δίνονται όλα στους ψηφοφόρους.
Σταυρός προτίμησης όμως μπαίνει μόνο στους υποψήφιους της Περιφέρειας στην οποία ανήκει ο ψηφοφόρος.
Εάν κάποιος ψηφίσει συνδυασμό χωρίς υποψήφιους στη συγκεκριμένη Περιφέρεια, τότε δεν βάζει σταυρό προτίμησης.
Τυχόν σταυροί σε υποψήφιους άλλων Περιφερειών δεν ακυρώνουν το ψηφοδέλτιο αλλά δεν λαμβάνονται υπόψη.
TO ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Τρίτη 11 Μαρτίου 2008
Η ΟΔΗΓΙΑ 2005/36 ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Π.Δ. ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΓΕΝΙΚΑ
Η οδηγία 2005/36/ΕΚ "σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων" αποτελεί το πρώτο βήμα εκσυγχρονισμό του κοινοτικού συστήματος αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων, ώστε να δημιουργηθεί στην Ευρώπη, μέχρι το 2010, η πλέον δυναμική και ανταγωνιστική οικονομία του κόσμου (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Λισσαβώνας, Μάρτιος 2000).
Σε νομοθετικό επίπεδο, η οδηγία αυτή εντάσσεται στη διαδικασία της παγίωσης δεκαπέντε οδηγιών, που εγκρίθηκαν κατά τα τελευταία 40 έτη και οι οποίες θέσπισαν διαφορετικά συστήματα αναγνώρισης. Ειδικότερα, συγκεντρώνει σε ένα κείμενο τις τρεις οδηγίες σχετικά με το γενικό σύστημα (οδηγίες του Συμβουλίου 89/48/ΕΟΚ και 92/51/ΕΟΚ, καθώς επίσης και την οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1999/42/ΕΚ) και δώδεκα τομεακές οδηγίες (ήτοι τις οδηγίες του Συμβουλίου, 77/452/EOK, 77/453/EOK, 78/686/EOK, 78/687/EOK, 78/1026/EOK, 78/1027/EOK, 80/154/EOK, 80/155/EOK, 85/384/ΕΟΚ, 85/432/ΕΟΚ, 85/433/ΕΟΚ, και 93/16/ΕΟΚ), που καλύπτουν τα επτά επαγγέλματα του ιατρού, νοσηλευτή, οδοντιάτρου, κτηνιάτρου, μαίας, φαρμακοποιού και αρχιτέκτονα.
Από αυτές η οδηγία 85/384/ΕΟΚ, η οποία τροποποιήθηκε με την 2001/19/ΕΚ αφορά στο επάγγελμα του αρχιτέκτονα - μέλους ΤΕΕ και η οδηγία 89/48/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την 2001/19/ΕΚ αφορά στις λοιπές ειδικότητες των μηχανικών - μελών του ΤΕΕ.
Στην Ελλάδα:
- η οδηγία 89/48/ΕΟΚ "σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών" ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με τα Π.Δ. 165/2000, 373/2001 και 385/2002
- η οδηγία 85/384/ΕΟΚ " για την αμοιβαία αναγνώριση των πτυχίων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων στον τομέα της αρχιτεκτονικής και τη θέσπιση μέτρων για τη διευκόλυνση της πραγματικής άσκησης του δικαιώματος εγκατάστασης και ελεύθερης παροχής υπηρεσιών" ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με τα Π.Δ. 107/93, 272/2000, 53/2004 και 253/2006.
Με τη λήξη της προθεσμίας της προσαρμογής της νέας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, ήτοι στις 20 Οκτωβρίου 2007, οι προαναφερόμενες οδηγίες καταργούνται.
Θα πρέπει να παρατηρήσουμε στο σημείο αυτό τη διαφορά φιλοσοφίας μεταξύ του αρχικού συστήματος (ισοτιμία διπλωμάτων) και αυτού που τελικώς ψήφισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο (κινητικότητα και αναγκαιότητα κάλυψης των επαγγελματικών προσόντων).
Η ΟΔΗΓΙΑ 2005/36/ΕΚ
Η εν λόγω οδηγία ισχύει για κάθε υπήκοο Κ-Μ, που επιθυμεί να ασκήσει ένα νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα σε ένα Κ-Μ, άλλο από εκείνο όπου απέκτησε τα επαγγελματικά του προσόντα, είτε ως εμπορικά αυτοαπασχολούμενος είτε ως μισθωτός, συμπεριλαμβανομένων και των προσώπων που ασκούν ελευθέρια επαγγέλματα και στις δύο περιπτώσεις.
Η οδηγία κάνει διάκριση μεταξύ "ελεύθερης παροχής υπηρεσιών" και "ελευθερίας εγκατάστασης, στηριζόμενη σε κριτήρια που έχει καθορίσει το ΔΕΚ : διάρκεια, συχνότητα, περιοδικότητα και συνέχεια της παροχής υπηρεσιών.
Κατά τη διαμόρφωση της Κοινής Θέσης του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την οδηγία, προτάθηκε - και έγινε αποδεκτή - η απαλοιφή του τεκμηρίου των 16 εβδομάδων ετησίως με το σκεπτικό ότι το ενιαίο χρονολογικό κριτήριο δεν θα ήταν κατάλληλο για όλα τα επαγγέλματα και τις περιπτώσεις. Ως εκ τούτου επελέγη η διάταξη κατά την οποία ο προσωρινός και περιστασιακός χαρακτήρας της παροχής εκτιμάται κατά περίπτωση, ιδίως σε συνάρτηση με τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και το συνεχή χαρακτήρα της συγκεκριμένης παροχής.
Αυτό όμως δεν απαγορεύει στο Κ-Μ υποδοχής να διαμορφώσει κριτήρια χρόνου, περιοδικότητας κλπ.
Επισημαίνεται επίσης, ότι δυνατότητα προσωρινής παροχής υπηρεσιών μέχρι σήμερα είχαν μόνο οι Αρχιτέκτονες (Μητρώο προσωρινών παρεχόντων υπηρεσίες του ΤΕΕ). Όμως, η αδυναμία οργάνωσης της χώρας για να μπορούμε να πληροφορούμαστε την εφαρμογή προσωρινής παροχής έκανε να είναι σχεδόν χωρίς λόγο η ύπαρξη χωριστού Μητρώου στο ΤΕΕ. Δημιούργησε ουσιαστικά προϋποθέσεις μόνιμης εγκατάστασης στους παρόχους υπηρεσιών, χωρίς έλεγχο και αντισταθμιστικές συνέπειες, που θα εφαρμόζονται για την προστασία των πολιτών.
Με την παρούσα οδηγία τέλος, παρέχεται η δυνατότητα προσωρινής παροχής υπηρεσιών και στις λοιπές ειδικότητες των μηχανικών.
Όσον αφορά τη μόνιμη εγκατάσταση σε άλλο Κ-Μ, διατηρείται η διαφοροποίηση των συστημάτων αναγνώρισης που προβλέπεται για τους αρχιτέκτονες (τομεακή οδηγία 85/384/ΕΟΚ) και για τις υπόλοιπες ειδικότητες των μηχανικών (γενική οδηγία 89/48/ΕΟΚ).
Συγκεκριμένα, η νέα οδηγία 2005/36 περιλαμβάνει 3 περιπτώσεις καθεστώτων αναγνώρισης :
- Γενικό σύστημα αναγνώρισης των τίτλων εκπαίδευσης (5 επίπεδα επαγγελματικών προσόντων-Κεφάλαιο Ι)
- Αναγνώριση της επαγγελματικής πείρας (Κεφάλαιο ΙΙ)
- Αναγνώριση βάσει του συντονισμού των ελάχιστων προϋποθέσεων εκπαίδευσης (Κεφάλαιο ΙΙΙ) (πρώην τομεακές οδηγίες)
Επίσης, σύμφωνα με την οδηγία, οι δικαιούχοι της αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων πρέπει να διαθέτουν τις απαιτούμενες γλωσσικές γνώσεις για την άσκηση του επαγγέλματος στο Κ-Μ υποδοχής.
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ Π.Δ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ
Τον Φεβρουάριο του 2007 κυκλοφόρησε το πρώτο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2005/36/ΕΚ.
Τον Μάρτιο του 2007 έγινε γνωστό το δεύτερο σχέδιο του Π.Δ., το οποίο και αναγνωρίζει την ύπαρξη του ΤΕΕ, ως αρμόδιου επαγγελματικού φορέα για τους Μηχανικούς στην Ελλάδα.
Το σχέδιο υπέστη διαδοχικές επεξεργασίες και τελικά στις 27 Ιουνίου στάλθηκε (από το ΥΠΕΧΩΔΕ) το 10ο (τελικό) σχέδιο προς διατύπωση και επισήμως των απόψεων του ΤΕΕ και του ΣΑΔΑΣ μετά από έντονες παρεμβάσεις και παραστάσεις του Συλλόγου τόσο προς το ΤΕΕ όσο και προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, ενώ δεν κατέστη ακόμη δυνατή η επίσημη επικοινωνία με το ΥΠΠΟ.
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΤΙΤΛΟΣ Ι
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
- Το Π.Δ. εφαρμόζεται έλληνες υπηκόους και στους υπηκόους των λοιπών κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι έχουν αποκτήσει τα επαγγελματικά προσόντα τους εκτός Ελλάδας σε άλλο Κ-Μ (άρθρο 2.1)
- Όσον αφορά τους τίτλους εκπαίδευσης τρίτης χώρας, αυτοί πλέον εξομοιώνονται εφόσον ο κάτοχός τους διαθέτει στο επάγγελμα 3ετή επαγγελματική πείρα στο έδαφος του Κ-Μ, το οποίο αναγνώρισε τον εν λόγω τίτλο εκπαίδευσης και εφόσον η επαγγελματική αυτή πείρα πιστοποιείται από το εν λόγω Κ-Μ. (άρθρο 3 παρ.3 και άρθρο 2 παρ.2)
- Το επάγγελμα, που επιθυμεί να ασκήσει ο αιτών στην Ελλάδα είναι το ίδιο με εκείνο για το οποίο διαθέτει τα προσόντα στο Κ-Μ καταγωγής, εφόσον οι καλυπτόμενες δραστηριότητες είναι συγκρίσιμες (άρθρο 4.2).
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Το Π.Δ. ορίζει για την προσωρινή παροχή υπηρεσιών :
- Ο προσωρινός και περιστασιακός χαρακτήρας της παροχής εκτιμάται κατά περίπτωση από την αρμόδια αρχή (σε συνάρτηση βέβαια με τη διάρκεια, τη συχνότητα, την περιοδικότητα και το συνεχή χαρακτήρα της συγκεκριμένης παροχής) (άρθρο 5.2)
- Η αρμόδια αρχή για κάθε επάγγελμα του τόπου, όπου προτίθεται να παράσχει τις υπηρεσίες του και υποβάλλει γραπτή δήλωση, ορίζεται με απόφαση της Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του αρμοδίου κατά περίπτωση Υπουργού (δηλ.του ΥΠΕΧΩΔΕ). (άρθρο7.1.)
Η κοινή υπουργική απόφαση θα πρέπει να οριοθετεί τον προσωρινό χαρακτήρα της παροχής και να λαμβάνει υπόψη και τη γνώμη της επαγγελματικής οργάνωσης, όσον αφορά τα κριτήρια του προσωρινού χαρακτήρα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
- άρθρο 7 (3) : " Η αρμόδια για κάθε επάγγελμα αρχή, όπως ορίζεται με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου, εξετάζει τη δήλωση και τα δικαιολογητικά και χορηγεί εντός επτά εργάσιμων ημερών από την παραλαβή όλων των δικαιολογητικών βεβαίωση στον πάροχο υπηρεσιών, στην οποία πιστοποιεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την παροχή υπηρεσιών και προσδιορίζει σύμφωνα με την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου τον τίτλο που χρησιμοποιεί ο πάροχος. Σε περίπτωση που υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες για τη γνησιότητα των υποβληθέντων δικαιολογητικών, η αρμόδια αρχή το γνωστοποεί εγγράφως στον πάροχο και ορίζει περαιτέρω εύλογη προθεσμία για την χορήγηση της βεβαίωσης. Ο πάροχος υποχρεούται κατά την παροχή υπηρεσιών να επιδεικνύει τη βεβαίωση περί παροχής υπηρεσιών στον αποδέκτη της υπηρεσίας.
- Άρθρο 7(5) : προβλέπεται παράρτημα VIII, το οποίο θα περιλαμβάνει τα νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, που έχουν επιπτώσεις στη δημόσια υγεία ή ασφάλεια και δεν τυγχάνουν αυτόματης αναγνώρισης δυνάμει του τίτλου ΙΙΙ κεφάλαιο ΙΙΙ.
Γι'αυτά τα επαγγέλματα η αρμόδια αρχή, εφόσον κρίνει ότι είναι αναγκαίο για την αποφυγή σοβαρής βλάβης της υγείας ή της ασφάλειας του αποδέκτη της υπηρεσίας, λόγω έλλειψης επαγγελματικών προσόντων του παρόχου, διενεργεί - πριν από την πρώτη παροχή υπηρεσιών- έλεγχο των επαγγελματικών προσόντων του παρόχου προκειμένου να του επιβάλει δοκιμασία επάρκειας. (άρθρο 7.5)
- Άρθρο 7 (6) : Οι αρμόδιες αρχές για την υποβολή και για την εξέταση των δηλώσεων και των δικαιολογητικών παροχής υπηρεσιών, το περιεχόμενο της δήλωσης του παρόχου και της χορηγούμενης σε αυτόν βεβαίωσης, καθώς και οι λοιπές λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος άρθρου ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του αρμοδίου κατά περίπτωση Υπουργού .
Στο τελικό σχέδιο Π.Δ. παρέχεται η δυνατότητα στην αρμόδια αρχή για την προσωρινή παροχή υπηρεσιών να ζητά τη συνδρομή του Συμβουλίου Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων (ΣΑΕΠ) στις περιπτώσεις που επιβάλλεται η δοκιμασία επάρκειας στους ενδιαφερόμενους παρόχους υπηρεσιών. Σε κάθε περίπτωση, η παροχή υπηρεσίας θα πρέπει να μπορεί να αρχίζει σε διάστημα 1-2 μηνών. (άρθρο 7 (5) )
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
Γενικό σύστημα αναγνώρισης των τίτλων εκπαίδευσης
- Άρθρο 10 παρ. β) και γ) αναφέρεται σε αρχιτέκτονες , οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του κεφαλαίου ΙΙΙ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
Αναγνώριση βάσει του συντονισμού
των ελάχιστων προϋποθέσεων εκπαίδευσης
- Στο άρθρο 47 παράγραφος 3 " ο αρχιτέκτονας που στο Κ-Μ καταγωγής του δεν έχει το δικαίωμα συντάξεως στατικής μελέτης και αντισεισμικού ελέγχου κατασκευών, δεν έχει ούτε στην Ελλάδα το δικαίωμα αυτό"
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΤΙΤΛΟΣ IV
ΟΡΟΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
- Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και ΠΕΧΩΔΕ καθορίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου 51 που αφορά στις απαιτούμενες γλωσσικές γνώσεις για την άσκηση του επαγγέλματος στην Ελλάδα.
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
- Αρμόδια αρχή για τους Αρχιτέκτονες παραμένει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (άρθρο 53.4)
- Στο ΣΑΕΠ μετέχουν 2 (αντί 1 που ήταν) ειδικοί επιστήμονες με εμπειρία στο χειρισμό θεμάτων αναγνωρίσεως διπλωμάτων οριζόμενοι με τους αναπληρωτές τους από τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και θρησκευμάτων (άρθρο 55.θ)
- Συστήνεται στο ΥΠΕΠΘ Διεύθυνση Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων , η οποία θα λειτουργεί ως "σημείο επαφής"
Το Π.Δ. ορίζει για τη μόνιμη παροχή υπηρεσιών
για τη μόνιμη παροχή υπηρεσιών των λοιπών ειδικοτήτων μηχανικών αρμόδια αρχή για να δέχεται τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων και να εκδίδει τις αποφάσεις αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων, σύμφωνα με τις διατάξεις του σχεδίου Π.Δ. είτε επί τη βάσει του γενικού συστήματος αναγνώρισης των τίτλων εκπαίδευσης (Τίτλος ΙΙΙ, κεφάλαιο Ι), είτε επί τη βάσει της αναγνώρισης της επαγγελματικής πείρας (Τίτλος ΙΙΙ, κεφάλαιο ΙΙ), είναι το ‘Συμβούλιο Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων’ .
Το Κ-Μ υποδοχής έχει μόνο το δικαίωμα επαλήθευσης των τίτλων εκπαίδευσης του παρόχου, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο IV "Κοινές διατάξεις περί εγκατάστασης" άρθρο 49 παρ. 3 του Π.Δ. , προκειμένου να χορηγήσει επαγγελματική ισοτιμία.
6 Ιουλίου 2007
Κώστας Μπελιμπασάκης
Μέλος ΔΣ ΣΑΔΑΣ_ΠΕΑ